Chế biến thuốc từ bạch phụ tử

Bạch phụ tử

Là rễ củ của cây Bạch phụ tử – Typhonium giganteum Engl. Họ Ráy – Araceae.

Lưu ý vị thuốc bạch phụ tử không phải là sản phẩm bạch phụ tử, chế từ rễ cây ô đầu – Aconitum fortunei hoặc cây Bạch phụ tử

  1. Bạch phụ chế.

Ngâm với nước vôi, sinh khương:

Bạch phụ sống vôi tôi gừng

Ngâm bạch phụ sống 1 ngày với nước lã, gạn bỏ nước ngâm tiếp với nước vôi, 2 ngày. Thỉnh thoảng quấy đảo; đến khi vỏ củ có màu vàng nhạt. Gạn rửa sạch vôi và tiếp tục ngâm nước lã 2 ngày (hàng ngày thay nước, đặc biệt mùa hè) đến khi hết mùi vôi. Đổ ra phơi âm can, thái phiến dầy 1-3 mm. Phơi khô se, dộ ẩm chừng 20%. Đem ngâm nước gừng 1 ngày đến mềm. Đổ ra phơi khô hoặc sấy nhẹ.

  1. Chưng với gừng, phèn chua, cam thảo.

Bạch phụ sống               10kg Gừng                   0,3kg

Phèn chua                     1 kg Cam thảo              1kg.

Bạch phụ tử
Bạch phụ tử
  1. Ngâm Bạch phụ sống với nước lã 2 ngày, hàng ngày có thay nước, Rửa sạch cho vào thùng nhôm; thêm gừng phiến,
    nước sắc cam thảo, phèn chua, ngâm 5 ngày liền. Sau chừng 4 giờ, ruột củ trong là dược. Phơi âm can. Tẩm thuốc với dịch chưng còn lại cho mềm, sau thái phiến, phơi âm can. Cũng có thể ngâm bạch phụ vớí đồng tiện 3 ngày; tiếp theo ngâm nước lã 2 ngày, hàng ngày thay nước 2-3 lần. Sau đó ngâm với phụ liệu, cứ 1 lớp bạch phụ lại 1 ỉởp cam thảo, 1 lớp gừng và 1 lớp phèn chua. Ngâm 7-10 ngày; sau chưng đến chín mềm. Đổ ra phơi chỗ mát 1 ngày. Thái phiến dầy 1 – 3mm.

4. Nấu với gừng.

Bạch phụ sống             10kg

Gừng tươi                    0,5kg

Bạch phụ ngâm nước 4-5 ngày, hàng ngày thay nước. Sau thêm gừng trộn đều; đun lửa to thời gian 1 ngày; đến khi ruột củ mềm. ủ 4-5 ngày; đến khi trong ngoài đều mềm là được, thái phiến dầy 3-5mm. Phơi khô.

  1. Nấu với phèn chua.

Bạch phụ sống             10kg

Phèn chua                    lkg.

Đem bạch phụ sống ngâm nước 7-10 ngày, hàng ngày thay nước 2-3 lần, nếu khi ngâm thấy vỏ nứt thì thêm ít phèn chua vào ngâm. Ngâm đến khi nhấm củ hết vị cay tê. Cho phụ tử vào nồi đồng, ngâm tiếp với phèn chua. Sau đó đun lửa to đến khi củ mềm. Đổ ra phơi âm can đến khi độ ẩm còn độ 30%. ủ 2 ngày; đến khi trong ngoài đều mềm như nhau đem thái phiến dầy 3-5mm.

Phèn chua
Phèn chua

6. Nấu với gừng, bồ kết, cam thảo, phèn chua.

Bạch phụ sống         10 kg                 Gừng                   1  kg

Bồ kết                        0,5 kg               Cam thảo             0,5 kg

Phèn chua                 0,2 kg.

Đem bạch phụ ngâm nước kỹ, cho các phụ liệu vào; đun nhỏ lửa đến khô, lúc đó ruột củ trong ra. Đổ ra, thái phiến, phơi khô.

7. Nấu với đậu đen, phèn chua, cam thảo.

Bạch phụ tử sống          10kg,

Đậu đen                       1kg,

Phèn chua                     0,lkg

Cam thảo                      0,3kg.

Ngâm bạch phụ tử 5 ngày với nước lã, hàng ngày đều thay nước. Nấu với đậu đen (đậu đen đã ngâm nước 48 giờ
cho mềm) và phèn chua 4 giờ liền; đến khi ruột củ trong ra. Phơi âm can, thái phiến 5mm. Phơi đến khi độ ấm còn độ 20%, ngâm với nước cam thảo 48 giờ. Đổ ra rửa sạch, phơi khô.

8. Nấu phụ tử với đậu phụ.

Phụ tử sống 10 kg

Đậu phụ 2,5kg

Trước hết ngâm phụ tử 5-7 ngày, hàng ngày thay nước 2 lần. Sau đó cho đậu phụ vào nồi đồng, thêm nước, đun sôi; cho tiếp phụ tử vào nấu nửa giờ hên tục, lửa nhỏ. Đổ ra, bỏ đậu phụ. Để chỗ mát đến khô vỏ ủ một ngày; tiếp tục ủ phơi âm can 1-2 ngày, tiếp đó thêm nước nóng vào, đun. Để nguội rồi ủ 1-2 ngày, đến khi củ mềm. Lấy ra thái phiến 5mm. Phơi khô