Bài thuốc chữa chứng tăng sinh tuyến tiền liệt

Đại cương

Tăng sinh tuyến tiền liệt còn gọi là phì đại tuyến tiền liệt tức là các tổ chức lành tính thoái biến tăng sinh lành, trong Trung y không có tên bệnh này, các biểu hiện lâm sàng của nó là thuộc vào các phạm trù “lung bế”, “chứng tích”, “lâm chứng”. Các biểu hiện thấy trên các triệu chứng lâm sàng là: Bài tiết không thoải mái, đái giọt mà ngắn, ít, đái vặt luôn, bụng dưới và bìu dái sưng chướng hoặc đau như châm. Người bị nặng thì xuất hiện các chứng niệu trư lưu (đọng nước tiểu) hoặc thận tích thủy, niệu độc chứng, cao huyết áp v.v…, có thể thông qua khám nội trực tràng bằng ngón tay, kiểm tra hình ảnh, trắc định lắng đọng nước tiểu, lưu lượng nước tiểu và đo tốc độ chảy nước tiểu v.v…chính xá

Thấp nhiệt ứ trở hạ tiêu, bàng quang khí hóa không lợi

Triệu chứng: Đã có tiền sử phì đại tiền liệt tuyến, đái ít, nước tiểu vàng không thông suốt, phù chân ấn vào lõm không trở lại, sắc mặt xám, phù thũng vùng mắt, nặng thì bí đái hoặc tiểu tiện không thấy thoải mái, đái vặt luôn, rêu lưỡi trắng khô, mạch trầm tế sáp.

Bài thuốc:
Sa tri bá mỗi thứ 9g Hồng đằng 30g
Nhục quế hoàn (chia mà nuốt) l,5g
Biển súc thảo 18g Bại tương thảo 30g
Móc thông 9g Đào nhân 12g
Khối hoạt thạch 30g Phòng kỷ 12g
Kim tiền thảo 30g Hổ trượng 30g
Sinh thăng ma 9g

Lời bàn: Những người do phì đại tuyến tiền liệt mà bị bệnh đái rỉ giọt đã được tác giả y án coi là nhiều người lần lộn hư thực lấy Tri mẫu, Hoàng bá thanh nhiệt ở hạ tiêu; dùng Nhục quế để giúp sự  khí hóa; thường dùng Hồng đằng, Bại tương tử để thanh nhiệt hoạt huyết tiêu thũng, lại cùng dùng thêm Thăng ma, Hổ trượng, thanh nhiệt giải độc, thăng giáng khí cơ.

>> Xem thêm:

Đối với chứng hư này, chưa thể bắt đầu bằng bổ, trước tiên nên thanh hóa thấp nhiệt, thấp nhiệt giảm được, bài thuốc có thể cùng dùng bổ tả, kiêm cố cả gốc lẫn ngọn, không dùng một vị bổ ích hoặc một vị thanh lợi mà có cái hại “hư hư thực thực”.

Khí hư hạ hãm, thăng giáng thất thường

Triệu chứng: Bí đái, sờ bằng ngón tay hoặc chẩn đoán hình ảnh thấy tiền liệt tuyến phì đại, thở ngắn, đầu váng, bụng khó chịu, ăn ít, lưỡi nhạt rêu trắng, mạch tế nhu.

Phì đại tuyến tiền liệt
Phì đại tuyến tiền liệt

Cách chữa trị: ích khí thăng dương, lợi niệu thông bế.

Bài thuốc:

Sinh hoàng kỳ 30g Sài hồ 8g
Đương qui lOg Cam thảo 5g
Hoạt thạch 10g Thạch xương bồ 5g
Thăng ma 8g Trúc diệp 2g

Cách dùng: Sắc nước mỗi ngày 1 thang uống hai lần sáng tối.

Lời bàn: Trong bài dùng nhiều Hoàng kì để ích khí, phối hợp với Thăng ma, Sài hồ nhằm thăng tì khí mà cử hãm; Đương qui dưỡng huyết hoạt huyết để cải thiện hiện tượng khí hư mà sinh ra huyết trệ, có trạng thái sai trướng cục bộ rất khó chịu, Thạch xương bồ hóa thấp mà thông khiếu, Trúc diệp, Hoạt thạch lợi niệu thông bế. Tác giả đã vận dụng bài này để khắc phục và chữa trị tiền liệt tuyến phì đại cấp tính ở người già có 14 ca niệu trư lưu (nước tiểu đọng), hiệu lực đều mỹ mãn.